•  

    ?аза? стан Республикасында СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? нiндегi шаралар туралы

    Республика аума? ында ВИЧ-инфекциясыны? одан? рi таралуыны?, оны??леуметтiк-экономикалы? ж? не саяси салдарын т? мендетудi? алдын алу ма? сатында? аза? стан Республикасыны??кiметi? аулы етедi:

    1. 1996-2000 жылдар? а арнал? ан? аза? стан Республикасында

    1996-2000 жылдар? а арнал? ан? аза? стан Республикасында СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? нiндегi шаралар жоспары (б? дан? рi - Жоспар) "?аза? стан Республикасында СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? нiндегi? йлестiру Ке? есiн ??ру туралы"?аза? стан Республикасы Министрлер Кабинетiнi? 1995 жыл? ы 5 тамызда? ы N 1084 P951084_?аулысын орындау? шiн, "?аза? стан Республикасында халы? ты? денсаулы? ын? ор? ау туралы" ж? не "СПИД-тi? алдын алу туралы"?аза? стан Республикасыны? За? дарына с? йкес? зiрлендi.

    Жоспарды жасау кезiнде министрлiктер мен ведомстволарды?, облыстарды? ж? не Алматы? алалы? ат? арушы органдарыны??сыныстары, сондай-а? ВИЧ/СПИД ж? нiндегi Б??-ны? ж? не Д? ниеж? зiлiк денсаулы? са? тау? йымыны? (ДД?) Бiрiккен Ба? дарламасыны??сыныстары ескерiлдi.

    К? рсетiлген Жоспарды? басты ма? саты республика аума? ында ВИЧ-инфекциясыны? одан? рi таралуыны? алдын алу, оны??леуметтiк-экономикалы? ж? не саяси салдарын т? мендету болып табылады.

    II.?аза? стан Республикасында ВИЧ/СПИД ж? нiндегi

    эпидемиологиялы? жа? дайды ба? ылау

    1995 жылды? 1?а? тарында д? ние ж? зiнде адам иммунитетi тапшылы? ы вирусын (ВИЧ) ж??тыр? ан 18 миллион адам ж? не СПИД-пен ауыратын бiр миллионнан астам адам ресми тiркелген, Д? ниеж? зiлiк денсаулы? са? тау? йымыны? (ДД?) м? лiметi бойынша СПИД-пен ауыр? ан адамдарды? на? ты саны 4,5 млн. адамнан асады.

    ?аза? стан Республикасы хал? ы ВИЧ-тi ж??тыр? ан ж? не СПИД ауруы жа? дайлары тiркелген д? ние ж? зiндегi 192 елдi? iшiне кiредi.?азiргi кезде республикада ВИЧ-ке шалды??ан 30 адам, оны? iшiнде СПИД ж??тыр? ан 2 бала ж? не 5 ауру аны? талып отыр, оларды??шеуi? айтыс бол? ан. СПИД-тi ж??тыру жа? дайлары Алматы? аласында ж? не республиканы? 11 облысында -?ара? анды, К? кшетау, Солт? стiк? аза? стан, Жамбыл, Талды? ор? ан, Атырау,?ызылорда, Ма??ыстау, А? т? бе, Тор? ай ж? не О? т? стiк? аза? стан облыстарында тiркелген.

    1995 жыл? ы маусымда Алматы? аласында мерезбен? штас? ан ВИЧ-тi ж??тыруды? 2 о? и? асы бiр мезгiлде тiркелдi.

    ВИЧ факторлары берiлу жолдарын талдау негiзiнен ал? анда ж??тыруды? гомосексуалды? жолы - 41,2 процент жа? дайда басым болатынын, екiншi орында - гетеросексуалды? жол - 29,4 процент,?шiншi орында - парентеральды? берiлу жолы - 17,6 процент жа? дайда бол? анын к? рсетедi. Жыныс жа? ынан 20-дан 40 жас? а дейiнгi еркектер 81,5 процент ??райды, я? ни ВИЧ негiзiнен ал? анда? нiмдi жаста? ы еркектер арасында тiркелуде.

    III. СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес

    шараларыны? т? жырымдамасы

    ?аза? стан Республикасыны? СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес жоспарында? ы? лтты? саясатыны? негiзiне мына жа? дайлар алынады:

    ВИЧ/СПИД проблемасы жеке адамны?,?о? ам мен мемлекеттiк? мiрлiк ма? ызды м? дделерiне? ауiп т? ндiретiн аса ма? ызды проблема болып танылады;

    СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? не азаматтарды ???ы? ты??ор? ау бойынша? ажеттi шаралар кешенiн ж? зеге асыру ж? нiндегi мiндеттердi мемлекет? з мойнына алады;

    ж? мысты? басым ба? ыты алдын алу болып табылады.

    СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? нiндегi шаралар жоспары:

    ВИЧ/СПИД бойынша азаматтар? а толы? к? лемде диагностикалы?, емдеу-алдын алу ж? не эпидемия? а? арсы шараларды к? рсетудi;

    на? ты эпидемиологиялы? жа? дай? а с? йкес халы? ты?, бiрiншi кезекте "?атер тобыны?" арасында? ы ВИЧ-инфекциясына эпидемиологиялы??ада? алауды к? шейтудi;

    СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? нiндегi орталы? тарды? материалды?-техникалы? базасын ны? айтуды, оларды? ажеттi лабораториялы? жабды? тармен ж? не тест-ж? йелердi? диагностикалы? жиынты? тарымен? амтамасыз етудi, медицина кадрларын даярлауды;

    халы? ты, оны? iшiнде ВИЧ-ке шалды??андар мен СПИД-пен ауыратындарды? леуметтiк? ор? ауды ж? зеге асыруды;

    ?ылыми-зерттеу ж? мыстарын ж? ргiзудi к? здейдi.

    СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес жоспарын? алыптастыр? ан кезде ВИЧ/СПИД-ке т? н? згеше ерекшелiктер ескерiлдi:

    ВИЧ-тi ж??тыр? андарды сауы? тыруды ж? не СПИД-пен ауыр? андарды толы? емдеудi? амтамасыз ететiн алдын алуды??згеше шаралары мен емдiк д? рi-д? рмектердi? жо? ты? ына байланысты СПИД ауруы? аза? а? шырататын ауру? а жатады;

    ВИЧ инфекциясы д? ние ж? зiне тез тарала отырып, пандемия сипатына ие болуда. Не??рлым жо? ары ауру Африка, Америка, Батыс Европа елдерi - Швеция, Франция, Испанияда орын алуда. ТМД мемлекеттерiнде ВИЧ ж??тыруды? 2 мы? о? и? асы тiркелдi.

    ?аза? стан Республикасы ДД?-ны? ба? алауы бойынша эпидемияны? жасырын кезе? iнде т? р, м? ны??зi к? рсетiлген кезе? дi? йымдастыру-са? тандыру, алдын алу шараларын дер кезiнде ж? зеге асыру ма? сатында пайдалану? ажеттiгiн ту? ызады.

    ВИЧ/СПИД медициналы??ырлармен? атар, халы??мiрiнi? саяси, м? дени ж? не бас? а да? ырларын? оз? айды. СПИД-пен ауыруды? таралуы е? бекке? абiлеттi жас халы? ты? арасында ауруды? ед? уiр м? лшерде болуына орай тууды? азаюына байланысты ед? уiр? леуметтiк-экономикалы? салдар? а ж? не жас халы? ты??ндiрiс саласынан шы? ып? алуына, сондай-а? СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? ресте? лкен шы? ыстар? а? кеп со? ады;

    ?аза? стан Республикасыны? ВИЧ-СПИД ж? нiндегi? олайсыз елдермен халы? аралы??арым-?атынастары мен байланыстарыны? дамуы, сондай-а? халы? ты? к? шi-?оны ВИЧ-тi шетел азаматтарыны??келуi мен таратуына м? мкiндiк ту? ызады;

    ВИЧ-инфекциясыны? Алматы? аласыны? жо? ар? ы о? у орындарында о? итын осы патология бойынша? олайсыз Африка елдерi студенттерiнi? арасында? ы о? и? алары аны? талды;

    ВИЧ-инфекциясыны? пайда болуы мен таралуы т? р? ысында "?атер тобы" - гомосексуалистер, наркомандар, жез? кшелер, т? ра? ты орны мен ж? мысы жо? адамдар эпидемиологиялы??ауiп ту? ызады;

    ВИЧ-инфекциясыны? таралуына жыныс жолдарымен ауруларды беретiн ауру (ЖЖАБ) адамдар м? мкiндiк ту? ызады. Инфекцияны берудi? жынысты? жолы негiзiнен ал? анда ВИЧ? шiн де, сондай-а? мерез бен соз? шiн де СПИД-пен ауруды? к? терiлуiне? келiп со? атын ауруды? к? беюi болып табылады;

    инфекцияны??ан ар? ылы берiлу м? мкiндiгi? ан беретiн ж? не дене м? шелерiн беретiн донорларда ВИЧ-инфекциясыны? бар екендiгiн мiндеттi т? рде зерттеу? ажеттiгiне себепшi болады;

    республика хал? ыны? ВИЧ/СПИД туралы жеткiлiктi хабардар болмаушылы? ы халы? ты?, е? алдымен о? ушы жастарды? денi сау? мiр салтын? алыптастыру ж? нiндегi б??аралы? а? парат ??ралдары мен? о? амды? бiрлестiктердi??атысуы ар? ылы алдын алу ж? мысын к? шейтудi, ж??тырудан са? тану ж? нiндегi адамдарды??ауiпсiз мiнез-??л? ын? алыптастыруды ж? не халы? арасында ВИЧ-инфекциясыны? таралуын азайтуды? ажет етедi. СПИД проблемасы мен оны? алдын алу мектептердi?, жо? ары о? у орындары мен орта арнаулы о? у орындарыны? ба? дарламаларына енуi тиiс.

    IV. Жоспарды ж? зеге асыру ж? нiндегi

    басшылы? ты??йымды? ??рылымы

    Басшылы? ты? республикалы? де? гейi "?аза? стан Республикасында СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? нiндегi? йлестiру Ке? есiн ??ру туралы"?аза? стан Республикасы Министрлер Кабинетiнi? 1995 жыл? ы 5 тамызда? ы N 1084?аулысына с? йкес ж? зеге асырылады.

    Басшылы? ты? облысты?,?алалы?, ауданды? де? гейiн денсаулы? са? тау бас? армаларыны? (департаменттерiнi?) облысты?,?алалы? ж? не ауданды? ат? арушы органдары, СПИД-тi? алдын алу ж? не онымен к? рес ж? нiндегi облыс (?ала) орталы? тары, денсаулы? са? тау мекемелерi ж? зеге асырады.

    Жоспарды iске асыруды? аза? стан Республикасыны? Денсаулы? са? тау министрлiгi, Iшкi iстер министрлiгi, бас? а министрлiктер мен ведомстволар, облысты?,?алалы? ж? не ауданды? ат? арушы органдар ж? зеге асырады.





  •